Instituut voor Geschiedenis en Grondslagen van de Natuurwetenschappen

Nederlandse Vereniging voor Wetenschapsfilosofie

Symposium

De Maatschappelijke Taak van Wetenschapsstudies

24 November 2000

Faculty Club 'Helios', Achter de Dom 7, Utrecht

De steeds groter wordende invloed van de natuurwetenschappen op de samenleving brengt met zich mee dat politici, beleidsmakers en bestuurders die deze ontwikkeling moeten aansturen en reguleren een groeiende behoefte voelen zich in hun menings- en besluitvorming te laten adviseren omtrent de aard van wetenschap en haar maatschappelijke verbindingen. Ontwikkelingen in bijvoorbeeld de gezondheidszorg en de gentechnologie lijken politici links en rechts in te halen, en om hun greep niet te verliezen moeten zij zich steeds meer laten informeren over de wijze waarop dergelijke tegelijk wetenschappelijke en maatschappelijke processen in hun werk gaan. De burger die geïnformeerd wil blijven en zich een oordeel wil vormen over de ontwikkelingen zal zich eveneens op de hoogte moeten stellen van een aantal fundamentele aspecten van wetenschappelijk onderzoek en wetenschap-maatschappij relaties. Ligt hier een taak voor de beoefenaren van de wetenschapsfilosofie, de wetenschapsgeschiedenis en de wetenschapssociologie?

De maatschappelijke rol van wetenschapsstudies, hoe die ook gestalte krijgt, vraagt ook om bezinning van de kant van de wetenschapsonderzoekers zelf. Hoe staan zij tegenover de geschetste ontwikkeling, hoe zal de toekomst eruit zien, en wat zijn de mogelijkheden tot relevante samenwerking binnen het veld. In concreto:

• Wat is op dit moment de maatschappelijke rol en betekenis van wetenschapsfilosofisch, wetenschapshistorisch en wetenschapssociologisch onderzoek?
• Wat zou die rol volgens de betrokkenen moeten zijn?
• Hoe zou de eventuele maatschappelijke taak van de wetenschapsstudies uitgevoerd moeten worden: door maatschappelijke banden en connecties (nauwer) aan te halen; door zich eerst en vooral op het eigen wetenschappelijk onderzoek te concentreren; of door beide aspecten hand in hand te laten gaan?
• Wetenschapsfilosofie, -geschiedenis en -sociologie worden in Nederland met enkele uitzonderingen tamelijk geïsoleerd van elkaar beoefend. Meer samenwerking lijkt voordelen te kunnen bieden. Hoe zou hieraan, wetenschappelijk en in verbinding met maatschappelijke kwesties, gestalte kunnen worden gegeven?

Deze vragen zullen op het symposium worden besproken door Floris Cohen, James McAllister, Arie Rip, Rob Visser en Gerard de Vries, waarna in een plenaire discussie geprobeerd zal worden de balans op te maken en wegen voor de toekomst aan te wijzen.

Programma

9.30	Ontvangst
10.00	James McAllister	UL	Hoe wetenschapsstudies hun maatschappelijke rol kunnen vergroten
10.45	Koffie
11.15	Floris Cohen	UT	Historici op hun ergst en op hun best
12.00	Arie Rip	UT	Waarom wetenschapsstudies belangrijk zijn
12.45	Lunch (op eigen gelegenheid)
14.00	Rob Visser	UU, UL	Wetenschap,wetenschapsgeschiedenis, en het grote publiek
14.45	Gerard de Vries	UvA	Normativiteit en wetenschapsonderzoek
15.30	Thee
16.00	Afsluitende discussie

Plaats: Faculty Club, Achter de Dom 7, Utrecht. De lezingen zijn gratis en vrij toegankelijk. Informatie bij Wilca van Putten, e-mail W.vanPutten@phys.uu.nl, telefoon 030 - 2538040.