Eerstejaarslezingen

Bachelorstudenten Natuur- en Sterrenkunde weten vaak niet of nauwelijks welk natuurkunde-onderzoek er binnen de Universiteit Utrecht gedaan wordt. Daarom organiseert het SONS al enkele jaren de introductielezingen voor de eerstejaarsstudenten, zodat zij al in een vroeg stadium in aanraking komen met de diversiteit van het onderzoek binnen ons departement. De introductielezingen zijn bovendien een verplicht onderdeel van het student-tutoraat.

De introductie-lezingen zullen dit jaar plaats vinden op donderdag 15 november van 13:00 tot 15:00 en bestaat uit vier lezingen, verzorgd door door het Instituut voor Theoretische Fysica (ITF), het Institute for Marine and Atmospheric research Utrecht (IMAU), het Debye instituut (DEBYE) en de onderzoeksgroep History and Philosphy of Science (HPS).

Inschrijven

Je kunt je inschrijven via deze form.

Programma 2018

Tijd Zaal Spreker Instituut
13:15 - 14:00 MIN 202 Laura Fillion DEBYE
BBG 061 David Baneke HPS
14:15 - 15:00 MIN 202 Christiane Morais Smith ITF
BBG 061 Huib de Swart IMAU

Lezingen

Laura Fillion (DEBYE): Colloidal self-assembly: an entropic playground Take a box full of marbles, shake it around a little, and it quickly assembles into hexagonal layers. The resulting structure is the same crystal that forms when the marbles are shrunk down to the micron scale and suspended in a liquid. Such ``micro marbles'' suspended in a liquid are called colloids, and the process by which they transform from a fluid into a crystal is an example of self-assembly.In real systems, these ``micro marbles'' are not necessarily spherical, nor necessarily purely hard. In fact, incredible developments in control over particle synthesis have led to an astounding variety of colloidal building blocks with different shapes and interactions. In this lecture, I will discuss how shape and entropy come together in these systems to lead to a beautiful array of intriguing (liquid) crystalline phases.

David Baneke (HPS): Wetenschap en wereldbeeld: hoe revolutionair was de Copernicaanse revolutie? In het vak De Wetenschappelijke Revolutie onderzoeken we een cruciale periode in de geschiedenis van de moderne wetenschap. Een van de belangrijkste veranderingen was letterlijk een nieuw wereldbeeld: de aarde bleek niet het centrum van het universum, maar een van de planeten die om de zon draaien. Waar kwam dat revolutionaire idee vandaan? En hoe revolutionair was het eigenlijk? Welke gevolgen had deze aanvankelijk technische verandering aan een kosmologisch rekenmodel? Een verhaal over baanberekeningen, censuur, buitenaards leven en de grenzen van het heelal.

Christiane Morais Smith (ITF): There is plenty of room at the bottom... But even more in a fractal! Feynman's original idea of using one quantum system that can be controlled and manipulated at will to simulate the behaviour of another more complex one has flourished during the last decades in the field of cold atoms. More recently, this concept started to be developed in nano photonics and in condensed matter. In this talk, I will discuss a few recent experiments, in which 2D electron lattices were engineered on the nanoscale. The first is the Lieb lattice [1], and the second is a Sierpinski gasket [2]. The realisation of fractal lattices opens up the path to electronics in fractional dimensions. At the end, I will discuss some ongoing projects on orbitronics and topological states.

[1] M. R. Slot, T. S. Gardenier, P. H. Jacobse, G. C. P. van Miert, S. N. Kempkes, S. J. M. Zevenhuizen, C. Morais Smith, D. Vanmaekelbergh, and I. Swart "Experimental realisation and characterisation of an electronic Lieb lattice" Nature Physics 13, 672 (2017) [2] S. N. Kempkes, M. R. Slot, S. E. Freeney, S. J. M. Zevenhuizen, D. Vanmaekelbergh, I. Swart, and C. Morais Smith, "Design and characterization of electronic fractals", arXiv:1803.04698 (2018), to appear in Nature Physics (2018).

Huib de Swart (IMAU): Fysica van getijden en geul-zandplaat dynamica in de Waddenzee In deze presentatie zal een beeld worden gegeven hoe fysische principes worden gebruikt om getijden en de dynamiek van geulen en platen in de Waddenzee te begrijpen en te modelleren. Tevens zal de invloed van geleidelijke veranderingen (bv. zeespiegelstijging) en ingrepen (bv. verkleining van een bekken) op het gedrag van de Waddenzee worden besproken. Daarbij komt ook het fascinerende en baanbrekende onderzoek aan de orde van de Staatscommissie Zuiderzee, dat o.l.v. H.A. Lorentz in 1918-1926 werd uitgevoerd ter voorbereiding op de aanleg van de afsluitdijk.